బోనాల పండుగకు వెయ్యేళ్ల ఘన చరిత్ర

జనం న్యూస్: తెలంగాణ విశిష్ట సంస్కృతిలో బోనాలు కూడా ఒక భాగమే. అయితే తెలంగాణలో బోనాల పండుగ ఎప్పుడు ప్రారంభమైందనే విషయంలో ఖచ్చితమైన ఆధారాలు లేవు. తాజాగా వెలుగులోకి వచ్చిన ఓ శాసనం. తెలంగాణలో బోనాల పండుగ గురించి కీలక విషయాలను వెల్లడించింది.తెలంగాణలో బోనాల పండుగ జోష్ గురించి ప్రత్యేకంగా చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు. తెలంగాణ విశిష్ట సంస్కృతిలో బోనాలు కూడా ఒక భాగమే. ముఖ్యంగా హైదరాబాద్ మహానగరంలో ఆషాఢ మాసం వచ్చిందంటే చాలు బోనాల పండుగను ఘనంగా జారుకుంటారు. దీంతో నగరంలో నెల రోజుల పాటు సందడి వాతావరణం ఉంటుంది. అయితే తెలంగాణలో బోనాల పండుగ ఎప్పుడు ప్రారంభమైందనే విషయంలో ఖచ్చితమైన ఆధారాలు లేవు. 600 ఏళ్ల క్రితం శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలం నుంచి బోనాల పండుగ జరుపుకుంటున్నారని ఓ వాదన ఉండగా… 1675లో కుతుబ్ షాహీ పాలకుల హయాంలో బోనాలు ప్రారంభమయ్యాయనే మరో వాదన కూడా ఉంది. కొందరైతే 19వ శతాబ్దం నుంచే బోనాల పండుగ జరుపుకుంటున్నారని విశ్వసిస్తున్నారు. అయితే కొత్తగా కనుగొన్న ఒక శాసనం తెలంగాణలో బోనాల చరిత్రకు సంబంధించిన కీలక విషయాలను వెల్లడించింది. కుతుబ్ షాహీల కాలానికి ముందే తెలంగాణలో బోనాల పండుగ ఉందని వెల్లడించింది. క్రీ.శ 1516లో బోనాల పండుగ జరిగినట్టుగా ఆ శాసనం ద్వారా తెలుస్తోంది. అయితే ఈ శాసనాన్ని మొదట 1961లోనే గుర్తించినప్పటికీ. ఇటీవల పురావస్తు శాఖ చరిత్ర పత్రాలను పునఃపరిశీలిస్తున్న సమయంలో తిరిగి కనుగొన్నారు. ఈ శాసనం ప్రస్తుతం హైదరాబాద్‌లోని రాష్ట్ర పురావస్తు మ్యూజియంలోనే భద్రపరచబడి ఉంది. తెలంగాణ-కర్ణాటక సరిహద్దు సమీపంలోని గొబ్బూరులో లభించిన ఈ శాసన ప్రస్తావన విజయనగర చక్రవర్తి శ్రీకృష్ణదేవరాయల పాలనా కాలం నాటిది. తెలుగు లిపిలో ఉన్న ఈ శాసనం (శక సంవత్సరం 1438, ధాతు నామ సంవత్సరం, జ్యేష్ఠ శుక్ల 3; రంగం (భవిష్యవాణి), కునముగ్గు, గడ్డపట్టణం, మరియు బోనాలు వంటి ఆచారాలపై పన్ను మినహాయింపుల గురించి ప్రస్తావించిది. గ్రెగోరియన్ క్యాలెండర్ ప్రకారం ఆ శాసనం 1516 మే 4 (ఆదివారం)న ప్రతిష్టంచబడింది. రాయసం కొండమరసయ్య ఆదేశాల మేరకు కొండపల్లిలో బోనాల వేడుకలకు కోసం పెదచెరువు, బొప్పసముద్రం చెరువుల కింద భూమి మంజూరు చేసినట్లు కూడా ఈ శాసనం పేర్కొంది. ఈ స్తంభాన్ని కృష్ణదేవరాయల పాలనలో పర్వతయ్య ప్రతిష్టించారు. భారత పురావస్తు సర్వే సంస్థ డైరెక్టర్ (శాసన విభాగం) మునిరత్నం రెడ్డి మాట్లాడుతూ. ఈ శాసనాన్ని 1961లో కాపీ చేశారని చెప్పారు. అయితే దక్షిణ భారతదేశ సంపుటాల కోసం ఎస్టాంపేజ్ కాపీలను (శాసన ప్రతులు) తిరిగి పరిశీలిస్తున్నప్పుడు దీనిని తిరిగి కనుగొన్నారని తెలిపారు. ప్రజలపై భారం పడకుండా పండుగలను కొనసాగించాలనే శ్రీకృష్ణదేవరాయల పరిపాలనా దార్శనికతను ఈ పన్ను మినహాయింపులు ప్రతిబింబిస్తున్నాయని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఈ శాసనం తెలంగాణ రాష్ట్రంలో బోనాల పండుగ గురించి తొలి శాసన ప్రస్తావనను అందిస్తుందని అన్నారు.